HAZİNEMİZİN ÜÇTE BİRİ: UYKU

Merhaba dostlarım,

 

Bugün hep birlikte yakın bir zamanda özellikle ilgimi çeken, okumaktan ve bilgi edinmekten zevk aldığım uyku hakkında konuşacağız.

Öncelikle uykunun tanımını yapıp evreleri hakkında bilgiler verip en son olarak da siz dostlarımla ilginç bilgileri paylaşacağım.

Uyku: Dış uyaranlara karşı bilincin, bütünüyle veya bir bölümünün kaybolduğu, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı dinlenme durumudur.

İNSANLAR NEDEN UYUR?

Basit bir mantıkla düşünürsek günde 8 saat uyuyan bir kişi ömrünün üçte birini uykuda geçirmektedir. Öncelikle insanlar neden uyur sorusuna cevap arayalım bununla ilgili 2 teoriyi inceleyelim.

1.Tamir Teorisi: Gün boyu yaptığımız hareketlerin beyin ya da vücudumuzda yaptığı tahribatları uykunun tedavi ettiğini ileri süren teoridir. Bu teoriyi destekleyen olgular mevcuttur mesela uyku esnasında hormonlarımızın, metabolizmamızın beyin gelişiminin düzenlenmesi(C.M.Shapiro,1981) ve hastalıklarla savaşan bağışıklık hücrelerinin

üretimi(Born et al,1997).

2.Uyum Sağlama Teorisi: Temeli evrim teorisine dayanan ilk insanların gereksiz enerji harcamamak ve tehlikeli gece avcılarına yakalanmamak için evrimleştiğini savunan görüştür. Bu teoriyi de savunan olgular mevcuttur, mesela yırtıcıların istediği yerde istediği sürede uyumaları buna karşılık avlarının kısa süreli ve güvenli noktalarda kısmen uyanık durumda kalmalarıdır.

Aslında iki teori de mantık dahilinde olmakla beraber biz insanlar şu an için bu noktada kesin bir ifade kullanamıyoruz.

UYUMAZSAM NE OLUR?

Yaklaşık olarak 1935’li yıllardan beri bilim adamları bu sorunun cevabını arıyorlar ve bunu bulabilmek için özellikle ikinci dünya savaşında savaş ahlakına aykırı, etik olmayan deneyler de yaptılar.

Bugün en uzun uyumama rekoru 11 gün ile Randy Gardner(1965) isimli kişiye aittir ancak günümüzde uyku ile ilgi rekor denemeleri yapılmamaktadır bunun nedeni uykusuzluk sonucunda çıkan çeşitli halüsinasyonlar ve kişinin çevresindeki kişilere zarar verme durumudur.

Uykusuzluk insan vücudunda bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve beyin üzerinde aşırı hassaslık, mutsuzluk, sinir durumu ileri safhalarda ise halüsinasyonlar ve zarar verme güdüsünü tetiklemektedir.

 

 

UYKU EVRELERİ

Uyku genel olarak 2 kısma ayrılır:

1)Rem dışı uyku

2)Rem uykusu

REM DIŞI UYKU: Uykumuzun yaklaşık %80’lik kısmını oluşturan bölümdür, 4 evreden oluşur.

1.Evre

Uykuya dalma evresidir. 1. Evrede uyku oldukça hafiftir ve hemen uyanmak mümkündür. Bu evre de göz hareketi yavaşlar. Kaslardaki hareketlilik azalır. Beyin teta dalgaları yayar. Uyku sırasında zaman zaman olur.

2.Evre

Uykunun en uzun bölümüdür. Göz hareketi oldukça yavaşlar. Kaslardaki hareketlilik biraz daha azalır. Beyinde teta dalgaları yaymaya devam eder. Bu evrede uyandırılan biri uyumuş olduğunun farkında olmaz ve muhtemelen uyumadığını söyler.

3.Evre

Uyku derinleşir. Kaslardaki hareketlilik oldukça azalmıştır. Beyin delta dalgaları yaymaya başlar. Delta dalgaları en yavaş ve en geniş dalgalardır. 3. ve 4. evreye “Yavaş Dalga Uykusu” olarak da bilinir. Yavaş göz hareketleri görülebilir

4.Evre

Bu evrede beynin yaydığı delta dalgaları artar. Uyuyan kişinin uyandırılması zorlaşır. Bu evrede de uyku oldukça derindir. Kişiyi bu evrede uyandırırsanız kendini uykulu hissedecektir. Uykuda konuşma ve uyurgezerlik durumu da bu evrede gerçekleşir.

REM UYKUSU: Uykumuzun yaklaşık %20’lik kısmını oluşturan uykunun en ilginç olan bölümüdür. Bu bölüm 1950’li yıllarda keşfedilmiştir. Rüyalarımızı bu bölümde görürüz ve işin tuhaf tarafı aslında bu bölümde biz insanlar uyur durumda olmamıza rağmen, vücudumuzun fizyolojik olarak uyarım durumunda olmasıdır.

Bu evrede nefes alıp verme, kalp atışları ve göz hareketleri artar. Rem uykusundaki birinin hızlı göz hareketlerinin görebilmeniz mümkündür. Göz kapağına dikkatlice baktığınızda gözün hızlı bir şekilde hareket ettiğini fark edebilirsiniz.

Eğer bu bölümde insanları uyandırırsanız gün boyu sinirli ve asabi olacaktır.

 

KARABASAN GERÇEĞİ

Halk arasında ”karabasan” olarak bilinen durum REM evresinde olmaktadır. Çünkü Rem uykusu geçici uyku felcine neden olmaktadır bu geçici felcin sebebi ise bu evrede kişinin rüya görürken ani hareketlerle kendisine zarar vermesini engellemektir.

Rem uykusu sırasında herhangi bir sebepten dolayı uyanırsanız vücudunuz kitlendiği için hareket edemezsiniz. Tam olarak uyanamazsınız hatta ses bile çıkarmanız güçleşir.

Kimi insanlar buna rüyanın neden olduğunu düşünür. Bazıları ise görünmeyen varlıkların neden olduğunu düşünür ancak küçükken korkmamıza sebep olan bu durum aslında vücudumuzun bir gerçeği durumundadır.

 

 

ELVAN BEGİK

 

KAYNAKÇA

http://sabahlatan.com/blog/uyku-ve-uyku-evreleri/

http://www.gribilge.com/

PSİKOLOJİYE GİRİŞ(ROD PLOTNİK)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla